TUYỂN CHỌN VÀ BỒI DƯỠNG
HỌC SINH GIỎI TOÁN CẤP TRUNG HỌC CƠ SỞ
1. Đặt vấn đề :
Dạy toán ở nhà trường phổ thông nói chung và ở trường trung học cơ sở nói riêng ngoài mục đích trau dồi cho học sinh có những kiến thức, kỹ năng toán theo quy định của chương trình, còn có nhiệm vụ phát hiện và bồi dưỡng những học sinh có năng khiếu về toán để sau này trở thành những người giỏi toán, có khả năng tiếp thu khoa học hiện đại, có khả năng phát minh những vấn đề mới về toán cũng như các lĩnh vực khoa học khác, đáp ứng yêu cầu thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.
Thực tế cho thấy rằng: nhiều nhà toán học có những phát minh về toán ngay từ tuổi niên thiếu mười lăm, mười sáu. Như vậy năng khiếu toán học có từ rất sớm, do đó việc phát hiện và bồi dưỡng phải tiến hành ngay từ cấp trung học cơ sở, thậm chí cần phải tiến hành ngay từ cấp tiểu học, nếu không năng khiếu của các em sẽ mai một đi.
Năng khiếu là nền tảng để phát triển tài năng. Năng khiếu được phát triển rất sớm, rất hiếm, rất quý, nó là tài sản vô giá của một dân tộc và của cả nhân loại. Năng khiếu trong mỗi con người luôn luôn biến động, nó nảy nở và phát triển nếu ta biết bồi dưỡng và rèn luyện tốt, năng khiếu sẽ mai một đi nếu không được bồi dưỡng kịp thời bằng những phương pháp thích hợp. Năng khiếu toán học ví như hạt giống tốt, công việc của người giáo viên là phải biết phát hiện và bồi dưỡng để hạt giống phát triển thành cây, ra hoa kết quả. Hạt giống tốt mà không có điều kiện cho nó nảy mầm thì tất nhiên sẽ bị thui chột đi.
Quán triệt quan điểm chung đó, trong những năm qua trường THCS Nam Chính nói riêng, ngành giáo dục huyện Đức Linh nói chung đã có nhiều cố gắng trong công tác tuyển chọn và bồi dưỡng những học sinh có năng khiếu về toán và đã đạt được kết quả đáng khích lệ như: đã có nhiều học sinh đạt giải học sinh giỏi giải toán trên máy tính casio cấp tỉnh và khu vực, nhiều học sinh đạt giải học sinh giỏi toán giải truyền thống 19/4 tỉnh Bình Thuận.
Nhìn một cách tổng quát, công tác tuyển chọn và bồi dưỡng những học sinh có năng khiếu về toán ở trường THCS ở Nam Chính nói riêng và huyện Đức linh nói chung những năm qua tuy đã đạt được một số kết quả nhất định. Song, công tác này vẫn còn bộc lộ một số hạn chế như sau:
Việc tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi còn mang tính thời vụ.
Công tác tuyển chọn : gần đến kỳ thi học sinh giỏi các trường chọn ra những học sinh có điểm trung bình môn toán cao và thành lập đội tuyển để bồi dưỡng .Việc tuyển chọn như thế dễ bỏ sót những học sinh có năng khiếu đặt biệt về toán.
Công tác bồi dưỡng thường là các cấp quản lý định ra số tiết tiêu chuẩn, giáo viên với số tiết quy định đó tranh thủ giải cho học sinh càng nhiều bài tập càng tốt. Do đó, có một số em thật sự có năng khiếu nhưng ngại tham gia các lớp bồi dưỡng này, vì đến lớp học chỉ nghe thầy giảng hết bài này đến bài khác.
Vì thế, tuy có nhiều cố gắng đầu tư bài vở để truyền đạt lại cho học sinh nhưng kết quả đạt được chưa thật khả quan. Qua các kỳ thi học sinh giỏi, tôi thấy rằng học sinh đạt giải khi đề thi đúng dạng thầy đã ôn. Như vậy, công tác tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi cần được tổ chức và thực hiện tốt hơn để hoạt động này đi vào nề nếp, phát triển vững chắc, phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng một cách tốt nhất những học sinh có năng khiếu toán học, giúp các em phát triển tốt năng lực của mình.
Xuất phát từ những lý do nêu trên và với những trăn trở của bản thân về công tác phát hiện và bồi dưỡng những học sinh có năng khiếu về toán, tôi chọn đề tài “Tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi toán cấp trung học cơ sở” để nghiên cứu và thực hiện . Thông qua kết quả của đề tài, tôi có thể phát huy được sức lực, trí tuệ và những kinh nghiệm thực tiễn của bản thân, góp phần thực hiện tốt hơn nữa nhiệm vụ giáo dục học sinh trở thành những học sinh giỏi, những người có đủ tài và đức để tiếp thu khoa học hiện đại, phát minh khoa học phục vụ loài người.
2. Nội dung và các biện pháp giải quyết vấn đề:
2.1. Công tác phát hiện và tuyển chọn những học sinh có năng khiếu về toán:
2.1.1. Cách phát hiện những học sinh có năng khiếu về toán:
Qua kinh